Celnik płakał jak odprawiał

Chyba każdy kolekcjoner boryka się z sytuacją, gdy w naszym pięknym kraju nad Wisłą danej figurki nie jest w stanie zdobyć. Wówczas musi rozpocząć szukanie zagranicą, na eBayu, Amazon, grupach na fejsie czy wszelkiej maśc e-shopom. Gdy już przedmiot znalazł, kupił, opłacił, aby dostać go w ręce musi nierzadko pokonać jeszcze jedną przeszkodę – URZĄD CELNY. Temat odpraw i opłat obrósł w wiele mitów, które postaram się w niniejszym wpisie rozwiać. Jeśli przymierzasz się do zakupów za granicą, powinieneś ten artykuł przeczytać, by dowiedzieć się kiedy i na jakich zasadach nalicza się VAT lub cło do zakupów za granicą.

Reklama

Reklama




Wstępniak

Wpis analizuje zagadnienie nialiczania VAT lub cła przy imporcie z perspektywy fandomu figurkowego. Oczywiście same zasady naliczania są raczej uniwerselne dla więszkości zakupów (VAT), ale już przepisy celne mogą się różnić w zależności od asortymentu – gdyby ktoś trafił na wpis chcąc kupić elektronikę, ubrania itp.

Pierwsza istotna rzeczą, na którą trzeba zwrócić uwagę to fakt, że wartość cła nie jest ogromna, nie boli tak po kieszeni. Jest nim VAT. Ważne, bowiem stawka jest inna (o tym później) oraz podstawa do wyliczenia również (o tym również dalej).

Patrząc z definicji, cło jest to danina na rzecz państwa nakładana na przedmiot sprowadzany z zagranicy. VAT (Value Added Tax) jest podatkiem pośrednim od towarów i usług, który państwo nakłada na towary i usługi, które są przedmiotem obrotu w gospodarce. Stąd w cenie figurki, którą kupujemy w sklepie w Polsce wliczony jest VAT, który później ów sklep musi oddać państwu (oczywiście to grubsza sprawa związana z kosztami itp – nieistotne dla nas).

Drugą, to jest kwestia skąd dany przedmiot sprowadzamy. Geograficznie/politycznie trzeba podzielić świat na dwie grupy rynków:

  1. Unia Europejska
  2. Reszta świata

Unia Europejska a VAT i cło przy zakupach zagranicą

[quads id=9]

Przyjrzymy się sytuacji, gdy sprowadzamy figurki z Unii Europejskiej. Pewnie każdy z  Was wie, że UE to obszar bez wewnętrznych granic celnych. Oznacza to, że kupując cokolwiek w jednym z krajów UE nie zapłacimy cła – wszystko dzięki unii celnej. Czym ona jest? Grupa państw dogaduje się, że między sobą nie pobierają ceł za obrót towarami, ale ustalają wspólne zasady wobec państw trzecich (te same zasady, stawka).

Co więcej, kolejnymi, jeśli nie ważniejszymi, fundamentami gospodarczymi UE jest swoboda przepływu towarów, usług, ludzi i towarów. Dlatego właśnie kupując coś w jednym z krajów UE nie zapłacimy również VATu! Innymi słowy, jeśli rozważacie zakup czegokolwiek np. na eBay.co.uk czy eBay.de, względnie poprzez fejsa od osób zamieszkujących UE nie musicie obawiać się dodatkowych kosztów związanych z odprawą paczki.

Dlatego warto przeglądać właśnie eBay.co.uk (jest po angielsku i pozwala w zaawansowanych ustawieniach wyszukiwania wybrać przedmioty tylko z UE), bo ilość ofert w jednym miejscu jest największa. Oczywiście sprawa będzie wyglądała inaczej od 2021 roku, gdy minie okres przejściowy po wyjściu Wielkiej Brytanii z UE.

Przyznam szczerze nie wiem, czy podobne rozwiązania obowiązują też w innych krajach w jakiś sposób powiązanymi z UE, czyli Szwajcaria, Norwegia, Islandia itp. Niewykluczone, że również kupując tam nie zapłacimy cła, ale nie wiem jak z VATem. Do sprawdzenia na później.

Reszta świata

Tutaj robią się schody. Bodaj najpopularniejszymi krajami, gdzie dokonujemy zakupów są:

  • Chiny (z Hong Kongiem),
  • Japonia,
  • USA,
  • Singapur,
  • Japonia,

Żaden z tych krajów nie jest w unii celnej z UE (choć trwają rozmowy w tym temacie z USA). Kupując w każdym z tych krajów jest szansa, że zostaniemy przymuszeni do zapłaty VATu oraz niekiedy cła. Na jakiej podstawie? UE wymyśliła, że by chronić rodzimych (unijnych) przedsiębiorców, dawać im równe szanse, towary sprowadzane z poza eurostrefy powinny również mieć naliczony VAT. Stąd właśnie zdziwienie wielu osób, dlaczego ktoś nalicza VAT i cło, gdy kupuje coś na AliExpress.

Co więcej, patrząc na wewnętrzną interpretację naszego państwa, KAŻDA paczka oznaczona jako towar zakupiony i wysłany z poza UE, powinien (niezależnie od kwoty) podlegać ovatowaniu! Więcej na temat w artukule na Inforze o VAT a zakup na AliExpress. Posługując się oficjalną wykładnią przepisów:

Zwolnienie to nie ma jednak zastosowania do towarów importowanych w drodze zamówienia wysyłkowego (art. 51 ust. 3 ustawy o VAT). Zatem w przypadku importu towarów umieszczonych w przesyłkach wysyłanych z terytorium państwa trzeciego zakupionych przez Internet, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, bez względu na wartość towaru – czyli już od 0,01 PLN.

Kluczowa z punktu widzenia opłat jest wartość wpisana na druczku nadania (będącym podstawą do wyliczania opłat przez Urząd Celny). Przejdźmy teraz do tego co, kiedy i w jaki sposób jest wyliczane.

cło a urząd celnyPłacimy cło dopiero od 150 EUR. Co ważne, cło naliczane jest od: wartości paczki + ubezpieczenie + koszt wysyłki. Wartość cła zależna jest od kraju i rodzaju przedmiotu, dla figurek nie przekracza 5%. Szybki wzór do wyliczania wysokości opłat za drogie przedmioty można znaleźć niżej w podpunkcie „Warianty wyliczeń”.

Reklama

Reklama




vat a urząd celnyZależy od charakteru paczki:

  • GIFT / poradunek = wartość do 45 EUR
  • MERCHANDISE / zakup * = wartość do 22 EUR

Naliczany jest już w sytuacji, gdy wartość towarów w przesyłce jest równa lub większa powyższym. Choć, jak wcześniej opisałem – przy zakupie na odległość (sprzedaż wysyłkowa) dla paczek oznaczonych jako ZAKUP nie ma progu zwalniającego od opłaty. Oczywiście jeśli wartość towaru wyrażona jest w jenach czy dolarze, jest on przeliczany według kursu (najpewniej z NBP). Co istotne, VAT płacimy od wartości przedmiotu i kosztu wysyłki oraz ewentualnego ubezpieczenia. Stąd paczka o wartości 30 EUR oznaczona jako zakup podlega pod nałożenie VAT, ale ta sama paczka oznaczona jako prezent już nie.

Bzdura, zamawiam dużo i nikt mi nie naliczył nigdy VAT!

Powszechnie przekazywany mit, na którym część osób się potem parzy, to: nie płaci się żadnego VATu. Bo ktoś kupuje i nigdy nie zapłacił. Nie jest to prawda. Po pierwsze, istnieje podstawa prawna do wyliczania. Więcej, istnieje również stosowna interpretacja zaostrzająca nawet przepisy (brak zwolnienia dla zakupów zagranicznych). Dlaczego zatem ludzie nie płacą VAT kupując na przykład figurki na BigBadToyStore za 200 USD? Bo egzekujcja przepisów jest nieefektywna. Do Polski codzienie wpływa ogromna ilość pakunków i urzędy celne nie są w stanie wszystkiego „przetrzepać”. Na jakiej zasadzie losuje się paczki tego nie wiem. Może się zdarzyć, że komuś pudło wielkości zmywarki o wartości 500 USD przejdzie bez VAT. Inna osoba otrzymująca telefon w małym pudełku będzie zmuszona zapłacić. Nie ma reguły. Natomiast jest podstawa prawna. Stąd brak VATu to nasz fart, że udało się przejść bez dodatkowej płatności. Coś jak jazda komunikacją bez biletu. Gdy system będzie bardziej efektywny, część zakupów zagranicznych stanie się po prostu nieopłacalna.

[quads id=10]

Warianty rozliczeń

Koszt przedmiotu 30 EUR + wysyłka 50 EUR + ubezpieczenie 5 EUR, zakup

VAT = (30 EUR + 50 EUR + 5 EUR) * 23% = 20 EUR
CŁO = 0, bo mniejsza niż 150 EUR.

Koszt przedmiotu: 30 EUR + wysyłka 50 EUR + ubezpieczenie 5 EUR, podarunek

VAT = 0, bo mniejsza niż 45 EUR
CŁO = 0, bo mniejsza niż 150 EUR

Koszt przedmiotu 100 EUR + wysyłka 80 EUR + 10 EUR ubezpieczenie podarek/zakup

VAT = (100 EUR + 80 EUR + 10 EUR) * 23% = 44 EUR
CŁO = 0, bo mniejsza niż 150 EUR

Koszt przedmiotu 200 EUR + wysyłka 100 EUR + 20 EUR ubezpieczenie: podarek/zakup

CŁO = (200 EUR + 100 EUR + 20 EUR) * 5% = 16 EUR
VAT = (200 EUR + 100 EUR + 20 EUR + 16 EUR {cło}) * 23% = 77 EUR

Reasumując:

VAT od paczek mających status zakupu, jeśli wartość jest większa niż 22 EUR (a jeśli w sprzedaży wysyłkowej w teorii zawsze).

VAT od paczek mający status podarunku, jeśli wartość przekracza 45 EUR

Cło jeśli wartość paczki przekracza 150 EUR

Wzór na CŁO = koszt przedmiotu + koszt wysyłki + ubezpieczenie
Wzór na VAT = koszt przedmiotu + koszt wysyłki + ubezpieczenie + CŁO

Też macie taką reakcję jak na zdjęciu :-)?

dopłata do paczki z zagranicyPo przedstawieniu zasad, przejdźmy do spraw formalnych i proceduralnych.

Przesiew paczek

Nie jestem w stanie na 100% powiedzieć jak odbywa się selekcja paczek do kontroli. Mogę bazować na domysłach i swoim doświadczeniu.

Na pewno nie są sprawdzane wszystkie paczki z UE (bowiem są zwolnione z VATu i cła). Co do zagranicznych ktośna pewno je puścić dalej musi. Na ile ktoś patrzy fizycznie na pudełko (lub do pudełka), a na ile tylko na to co widzi na monitorze? Trudno orzec. Każda deklaracja jest przepisywana w system, stąd na pewno są w stanie od razu wyłapać te, które z definicji łapią się do pobrania opłaty (wysoka wartość). Zakładam – bardziej z doświadczenia – że łowione są również te wielkie (gabarytowo) paczki o niskich wartościach.

Jedno jest pewne – jeśli paczka trafia do sprawdzenia może być sprawdzona zawartość. Wiem to stąd, że nie raz otrzymywałem w wezwaniu do odprawy informacje, że ilość przedmiotów w paczce jest np. handlowa (duża).

Jeśli paczka zawiera rachunek / fakturę ze sklepu, najpewniej nie dostaniemy wezwania do odprawy. Urząd Celny na bazie rachunków wezwie nas do zapłaty. Jeśli nie ma w środku powyższych dostajemy pismo z prośbą o podanie niezbędnych danych (wartość, przeznaczenie).

Pismo z Urzędu Celnego zawiera informacje do przyszło + kopię deklaracji z paczki. Co ważne, zawiera numer pozycji książki magazynowej. Rzecz kluczowa, bowiem wysyłając dokumenty do odprawy lub dowiadując się przez telefon o status odprawy powołujemy się na ten numer.

Co trzeba przedłożyć, aby nam puścili paczkę? Zależy od deklaracji. Wariantów jest kilka:

  1. Podarunek. Jeśli przedmiot dostaliśmy faktycznie jako podarunek, należy wysłać oświadczenie (później podrzucę przykładowy wzór), że za przedmiot NIE płaciliśmy i dostajemy go całkowicie bezpłatnie, a jego wartość wynosi XXX. Rzecz przeistotna – oświadczenie to jest pod rygorem Kodeksu Karnego, a dokładnie art 233 z KK (składanie fałszywego oświadczenia). Zatem w teorii, złapani za rękę na kłamstwie możemy spodziewać się nawet procesu. Równocześnie nikt nie wymaga od nas potwierdzenia, że np. osoba z Hong Kongu jest naszą ciocią czy przyjacielem. Oświadczenie to nie zaświadczenie.
  2. Zakup. Jeśli przedmiot zakupiliśmy, musimy to napisać w oświadczeniu + przedstawić dowód zakupu (faktura z eBay / sklepu, potwierdzenie przelewu z PayPala). Co ważne, nie ma opcji na wpisanie: przedmiot kupiłem, a warty jest tyle. Urząd Celny wychodzi z założenia, że przedmiot wart jest tyle, ile za niego zapłacono, więc prosi o dokument potwierdzający zapłatę.
  3. Podarunek będący zakupem. Zdarza się, że sprzedający – bez naszej prośby – z automatu wpisuje wartość niższą niż zakup (najczęściej poniżej 22 EUR), ale została zabrana do sprawdzenia i Urząd Celny domaga się od nas wyjaśnień. Wówczas oczywiście można zrobić to samo, co w pkt. 2., tzn opisać, że zakup + przedstawić dowód zapłaty.

Według mnie Urząd Celny nie sprawdza, czy wartość danego przedmiotu faktycznie odpowiada rynkowym realiom. Tzn. nie Googlają czy werifykują na np. Allegro lub Ceneo przedmiotu, celem ustalenia jego wartości. Jednakże jeśli mocno zaniżymy, zawsze mogą poprosić o pomoc rzeczoznawcy.

Co trzeba zawrzeć w takim oświadczeniu?

  • swoje dane osobowe
  • dane podmiotu, do którego adresujemy oświadczenie (nazwa urzędu i jego adres)
  • opisać przesyłkę (z którego kraju, jaki numer przesyłki, zawartość)
  • WAŻNE: wskazać numer pozycji magazynowej Urzędu Celnego
  • ISTOTNE: konkretnie wskazać, czy paczka została otrzymana bezpłatnie jako podarunek czy została zakupiona.
  • jeśli zakupiona, wpisać taką samą kwotę jak na poleceniu zapłaty lub fakturze
  • jeśli podarunek, wskazać jasno, że nie dokonywano samych płatności
  • wskazać miejsce, do którego ma zostać wysłana paczka

Z doświadczenia wiem, że to wystarczy. Obok oświadczenia i ewentualnego potwierdzenia zapłaty (patrz pkt 2 lub 3) należy jeszcze podać dane z dowodu tożsamości lub załączyć kopię samego dowodu (tak najczęściej robię).

Z ciekawostek z życia importera chciałem wspomnieć o dwóch faktach, które się mi przydarzyły.

[quads id=9]

Autoryzacja w Hasbro

Raz zdarzyło się, że paczkę odprawiano mi bodaj miesiąc. Było w niej sporo zapakowanych figurek G.I. Joe z nowszych serii i – przynajmniej tak mówił mi przez telefon celnik – zostały wysłane do Hasbro z prośba o potwierdzenie, że faktycznie są oryginalne, a nie np. podróby. Przesyłka była z USA, nie Chin, co mnie mocno zdziwiło. Nie wiem czy Hasbro faktycznie się wypowiedziało czy po prostu po przekroczeniu terminu na odpowiedź temat zamknięto, ale finalnie trafiły do mnie. Nie zmienia to faktu, że sprawa trochę dziwna.

Podpierdolka Urząd Celny –> Urząd Skarbowy

Sprawa trochę poważniejsza, ale to fakt. W ubiegłym roku przyszło do mnie zawiadomienie z Urzędu Celnego, że w okresie ostatnich 4 lat zakupiłem sporą ilość przedmiotów z zagranicy. Urząd Skarbowy musiał zatem ustalić, czy po pierwsze miałem za co je kupić (gdybym nie wykazywał żadnego dochodu, byłby problem, no bo skąd kasa na takie zakupy) oraz czy nie są one przedmiotem niezgłoszonej działalności handlowej. Oczywiście nerwów nie było, bowiem posiadając ponad 1500 figurek w kolekcji, pewnie z 500 pojazdów i całą masę innych rzeczy wystarczyło oświadczenie + fotki kolekcji, by temat zamknąć. Nie chcę Was przy tym straszyć, ale bardziej pokazać, że sprowadzanie sporej ilości rzeczy może nieść ze sobą pewne inne urzędowe obowiązki :).

Patrząc na wszystko z perspektywy osi czasu, to jeśli UC zatrzyma paczkę u siebie, po mniej więcej 2-3 dniach roboczych dostajemy zawiadomienie. Mamy 20 dni na dostarczenie wymaganych dokumentów, inaczej odeślą paczkę skąd przyszła. Po dostarczeniu dokumentów już zależy jak bardzo są obłożeni robotą. W okresie świątecznym może to trwać nawet do 2-4 tygodni. Z reguły w ciągu roku to max tydzień.

Ewentualne opłaty uiszczamy na poczcie u listonosza przy odbiorze paczki.

W tym momencie chyba wszystko, co przychodzi mi do głowy jako istotne w temacie. Jeśli masz pytanie – zadaj je w komentarzu. Poniżej esencja w postaci mini FAQ.

[quads id=10]

FAQ

Paczka z których krajów podlega odprawie celnej / naliczeniu VAT

Wszystkich poza członkami Unii Europejskiej. Nie wiadomo jak z UK po 2020 roku.

Kiedy płaci się VAT od paczki (zwykle 23% dla figurek)

Gdy ma się pecha :). Naliczyć mogą gdy podarunek ma wartość wyższą niż 45 EUR; zakup może być niezależnie od wartości lub od 22 EUR.

Kiedy płaci się cło od paczki (do 5% dla figurek)

Gdy jej wartość przekracza 150 EUR.

W jakiej sytuacji płaci się VAT i cło

Gdy wartość paczki przekracza 150 EUR. Jeśli ma mniej, tylko VAT.

Jakie są stawki VAT i cła

VAT = 23%
Cło zależne jest od kraju i przedmiotu. Dla większości krajów nie przekracza 5% (przy zabawkach).

Zawsze płaci się VAT / cło?

Nie. Wiele zależy czy mamy niefart i jakiś celnik się nią zainteresuje. Bardzo dużo paczek przechodzi bez naliczeń.

Jakie dokumenty potrzebne są do odprawienia paczki

Jeśli chcemy ją zgłosić jako podarunek, wówczas jedynie oświadczenie oraz dane lub kopia dowodu tożsamości (np. osobistego)
Jeśli chcemy ją zgłosić jako zakup ze sklepu, wówczas oświadczenie i potwierdzenie zakupu ze sklepu lub płatności przez PayPal oraz dane lub kopia dowodu tożsamości (np. osobistego).

Czy Urząd Celny może mi nie wydać paczki

Tak, jeśli nie dostarczymy kompletu dokumentów jak wyżej lub odmówimy zapłaty.

Ile mam czasu na złożenie dokumentów

Masz na to 20 dni od otrzymania zawiadomienia od Urzędu Celnego z prośbą o złożenie dokumentów celnych.

Kiedy uiszczam ewentualne opłaty

U listonosza lub na poczcie przy odbiorze paczki

Jeśli nie zgadzam się z podstawą naliczenia, czy można się odwołać

Raczej nie, przepisy są dość jasne w tym zakresie.

Z FAQ to chyba na tyle. Jeśli coś dojdzie pod wpływem komentarzy, będziemy uzupełniać.

Notka o artykule

Wszelkie informacje zawarte w artykule mają charakter jedynie informacyjny i dotyczą sposobów naliczania opłat dla osób fizycznych – nie firm. Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, część z tych rzeczy może nie być adekwatna. Gdybyś zauważył jakiś błąd, daj znać – poprawimy.

Artykuł do dalszego powielania (najlepiej w postaci linku lub kopiowania z podaniem źródła) na forach, grupach, gdzie może okazać się przydatny :).

Planujesz zakupy figurek (ale nie tylko) zagranicą? Warto przeczytać jeszcze:

  1. Zakupy na eBayu: od wymogów zakładania konta, przez wyszukiwanie przedmiotów, płatności itp.
  2. Tania wysyłka z USA, czyli: własna skrytka, kumulowane zakupy, jedna paczka z wieloma zakupionymi produktami.
  3. Dropshipping a figurki na Allegro. Jak nie dać się naciągnąć i nie przepłacić za towar z AliExpress czy Wish wysyłanych do nas z wysoką marżą dla sprzedającego.

Jeśli chcielibyście poczytać o czymś innym, dajcie znać w komentarzu.

Reklama

Reklama