Celnik płakał jak odprawiał

Chyba każdy kolekcjoner dochodzi do momentu, gdy w naszym pięknym kraju nad Wisłą danej figurki nie jest w stanie zdobyć i musi wytężyć wzrok ku innym rynkom poprzez eBay, e-sklepy czy grupy na fejsie. Gdy już przedmiot znalazł, kupił, opłacił, aby dostać go w ręce musi nierzadko pokonać jeszcze jedną przeszkodę – URZĄD CELNY. Temat odpraw i opłat obrósł w wiele mitów, które postaram się w niniejszym wpisie rozwiać. Jeśli przymierzasz się do zakupów za granicą, powinieneś ten artykuł przeczytać.

Wstępniak

Generalnie wszystko co jest niżej opisane tyczy się figurek / zabawek. Stąd jeśli ktoś chce wykorzystać tę wiedzę np. do zakupu komputerów itp., niech czyta uważnie, bowiem część treści najpewniej nie będzie adekwatna.

Pierwsza istotna rzeczą, na którą trzeba zwrócić uwagę to fakt, że samo cło nie jest problemem. Jest nim VAT. Ważne, bowiem stawka jest inna (o tym później) oraz podstawa do wyliczenia również (o tym również dalej).

Patrząc z definicji, cło jest to danina na rzecz państwa nakładana na przedmiot sprowadzany z zagranicy. VAT (Value Added Tax) jest podatkiem pośrednim od towarów i usług, który państwo nakłada na towary i usługi, które są przedmiotem obrotu w gospodarce. Stąd w cenie figurki, którą kupujemy w sklepie wliczony jest VAT, który później ów sklep musi zapłacić państwu (oczywiście to grubsza sprawa związana z kosztami itp – nieistotne dla nas).

Drugą, to jest kwestia skąd dany przedmiot sprowadzamy. Geograficznie/politycznie trzeba podzielić świat na dwie grupy rynków:

  1. Unia Europejska
  2. Reszta świata

Unia Europejska a VAT i cło

Przyjrzymy się sytuacji, gdy sprowadzamy z Unii Europejskiej. Jak pewnie sporo osób z Was wie, UE to obszar bez granic celnych. Oznacza to, że kupując cokolwiek w jednym z krajów UE nie zapłacimy cła – wszystko dzięki unii celnej. Czym ona jest? Grupa państw dogaduje się, że między sobą nie pobierają ceł za obrót towarami, ale ustalają wspólne zasady wobec państw trzecich (te same zasady, stawka).

Co więcej, kolejnymi, jeśli nie ważniejszymi, fundamentami gospodarczymi UE jest swoboda przepływu towarów, usług, ludzi i towarów. Dlatego właśnie kupując coś w jednym z krajów UE nie zapłacimy również VATu! Innymi słowy, jeśli rozważacie zakup czegokolwiek np. na eBay.co.uk czy eBay.de, względnie poprzez fejsa od osób zamieszkujących UE nie musicie obawiać się dodatkowych kosztów związanych z odprawą paczki.

Dlatego warto przeglądać właśnie eBay.co.uk (jest po angielsku i pozwala w zaawansowanych ustawieniach wyszukiwania wybrać przedmioty tylko z UE), bo ilość ofert w jednym miejscu jest największa.

Przyznam szczerze nie wiem, czy podobne rozwiązania obowiązują też w innych krajach w jakiś sposób powiązanymi z UE, czyli Szwajcaria, Norwegia, Islandia itp. Niewykluczone, że również kupując tam nie zapłacimy cła, ale nie wiem jak z VATem. Do sprawdzenia na później.

Reszta świata

Tutaj robią się schody. Bodaj najpopularniejszymi krajami, gdzie dokonujemy zakupów są:

  • Chiny (z Hong Kongiem)
  • Japonia
  • USA
  • Singapur
  • Kanada

Żaden z tych krajów nie jest w unii celnej z UE (choć trwają rozmowy w tym temacie z USA). Zatem kupując w każdym z tych krajów jest szansa, że zostaniemy przymuszeni do zapłaty VATu oraz niekiedy cła.

Kluczowa z punktu widzenia opłat jest wartość wpisana na druczku nadania (będącym podstawą do wyliczania opłat przez Urząd Celny). Przejdźmy teraz do tego co, kiedy i w jaki sposób jest wyliczane.

cło a urząd celnyPłacimy cło dopiero od 150 EUR. Co ważne, cło naliczane jest od: wartości paczki + ubezpieczenie + koszt wysyłki. Wartość cła zależna jest od kraju i rodzaju przedmiotu, ale najczęściej nie przekracza 5%. Szybki wzór do wyliczania wysokości opłat za drogie przedmioty można znaleźć niżej w podpunkcie „Warianty wyliczeń”.

vat a urząd celnyZależy od charakteru paczki:

  • GIFT = wartość do 45 EUR
  • MERCHANDISE = wartość do 22 EUR

Naliczany jest już w sytuacji, gdy wartość towarów w przesyłce jest równa lub większa powyższym. Oczywiście jeśli wartość towaru wyrażona jest w jenach czy dolarze, jest on przeliczany według kursu (najpewniej z NBP). Co istotne, VAT płacimy od wartości przedmiotu i kosztu wysyłki oraz ewentualnego ubezpieczenia. Zatem jeśli wartość przedmiotu wynosi 30 EUR, ale ma status zakupionego, zapłacimy VAT. Jeśli będzie jako gift, nie zapłacimy. Także jeśli ciocia lub znajomy wysyła nam coś do PL, niech uważa na wpisywaną wartość :).

Warianty rozliczeń

Koszt przedmiotu 30 EUR + wysyłka 50 EUR + ubezpieczenie 5 EUR, zakup

VAT = (30 EUR + 50 EUR + 5 EUR) * 23% = 20 EUR
CŁO = 0, bo mniejsza niż 150 EUR.

Koszt przedmiotu: 30 EUR + wysyłka 50 EUR + ubezpieczenie 5 EUR, podarunek

VAT = 0, bo mniejsza niż 45 EUR
CŁO = 0, bo mniejsza niż 150 EUR

Koszt przedmiotu 100 EUR + wysyłka 80 EUR + 10 EUR ubezpieczenie podarek/zakup

VAT = (100 EUR + 80 EUR + 10 EUR) * 23% = 44 EUR
CŁO = 0, bo mniejsza niż 150 EUR

Koszt przedmiotu 200 EUR + wysyłka 100 EUR + 20 EUR ubezpieczenie: podarek/zakup

CŁO = (200 EUR + 100 EUR + 20 EUR) * 5% = 16 EUR
VAT = (200 EUR + 100 EUR + 20 EUR + 16 EUR {cło}) * 23% = 77 EUR

Reasumując:

VAT od paczek mających status zakupu, jeśli wartość jest większa niż 22 EUR

VAT od paczek mający status podarunku, jeśli wartość przekracza 45 EUR

Cło jeśli wartość paczki przekracza 150 EUR

Wzór na CŁO = koszt przedmiotu + koszt wysyłki + ubezpieczenie
Wzór na VAT = koszt przedmiotu + koszt wysyłki + ubezpieczenie + CŁO

Też macie taką reakcję jak na zdjęciu :-)?

dopłata do paczki z zagranicyPo przedstawieniu zasad, przejdźmy do spraw formalnych i proceduralnych.

Przesiew paczek

Nie jestem w stanie na 100% powiedzieć jak odbywa się selekcja paczek do kontroli. Mogę bazować na domysłach i swoim doświadczeniu.

Na pewno nie są sprawdzane wszystkie paczki z UE (bowiem są zwolnione z VATu i cła). Co do zagranicznych to bez wątpienia każda trafia do ręki celnika, który zerka na deklarację. Czy dzieje się to fizycznie? Trudno orzec. Każda deklaracja jest przepisywana w system, stąd na pewno są w stanie od razu wyłapać te, które z definicji łapią się do pobrania opłaty (wysoka wartość). Zakładam – bardziej z doświadczenia – że łowione są również te wielkie (gabarytowo) paczki o niskich wartościach.

Jedno jest pewne – jeśli paczka trafia do sprawdzenia jest otwierana. Wiem to stąd, że nie raz otrzymywałem w wezwaniu do odprawy informacje, że ilość przedmiotów w paczce jest handlowa (duża).

Jeśli paczka zawiera rachunek / fakturę ze sklepu, najpewniej nie dostaniemy wezwania do odprawy. Jeśli nie ma w środku powyższych dostajemy pisemko.

Pismo z Urzędu Celnego zawiera informacje do przyszło + kopię deklaracji z paczki. Co ważne, zawiera numer pozycji książki magazynowej. Rzecz kluczowa, bowiem wysyłając dokumenty do odprawy lub dowiadując się przez telefon o status odprawy powołujemy się na ten numer.

Co trzeba przedłożyć, aby nam puścili paczkę? Zależy od deklaracji. Wariantów jest kilka:

  1. Podarunek. Jeśli przedmiot dostaliśmy faktycznie jako podarunek, należy wysłać oświadczenie (później podrzucę przykładowy wzór), że za przedmiot NIE płaciliśmy i dostajemy go całkowicie bezpłatnie, a jego wartość wynosi XXX. Rzecz przeistotna – oświadczenie to jest pod rygorem Kodeksu Karnego, a dokładnie art 233 z KK (składanie fałszywego oświadczenia). Zatem w teorii, złapani za rękę na kłamstwie możemy spodziewać się nawet procesu. Równocześnie nikt nie wymaga od nas potwierdzenia, że np. osoba z Hong Kongu jest naszą ciocią czy przyjacielem. Oświadczenie to nie zaświadczenie.
  2. Zakup. Jeśli przedmiot zakupiliśmy, musimy to napisać w oświadczeniu + przedstawić dowód zakupu (faktura z eBay / sklepu, potwierdzenie przelewu z PayPala). Co ważne, nie ma opcji na wpisanie: przedmiot kupiłem, a warty jest tyle. Urząd Celny wychodzi z założenia, że przedmiot wart jest tyle, ile za niego zapłacono, więc prosi o dokument potwierdzający zapłatę.
  3. Podarunek będący zakupem. Zdarza się, że sprzedający – bez naszej prośby – z automatu wpisuje wartość niższą niż zakup (najczęściej poniżej 22 EUR), ale została zabrana do sprawdzenia i Urząd Celny domaga się od nas wyjaśnień. Wówczas oczywiście można zrobić to samo, co w pkt. 2., tzn opisać, że zakup + przedstawić dowód zapłaty.

Według mnie Urząd Celny nie sprawdza, czy wartość danego przedmiotu faktycznie odpowiada rynkowym realiom. Tzn. nie Googlają za danym przedmiotem, nie porównują również wartości.

Co trzeba zawrzeć w takim oświadczeniu?

  • swoje dane osobowe
  • dane podmiotu, do którego adresujemy oświadczenie (nazwa urzędu i jego adres)
  • opisać przesyłkę (z którego kraju, jaki numer przesyłki, zawartość)
  • WAŻNE: wskazać numer pozycji magazynowej Urzędu Celnego
  • ISTOTNE: konkretnie wskazać, czy paczka została otrzymana bezpłatnie jako podarunek czy została zakupiona.
  • jeśli zakupiona, wpisać taką samą kwotę jak na poleceniu zapłaty lub fakturze
  • jeśli podarunek, wskazać jasno, że nie dokonywano samych płatności
  • wskazać miejsce, do którego ma zostać wysłana paczka

Z doświadczenia wiem, że to wystarczy. Obok oświadczenia i ewentualnego potwierdzenia zapłaty (patrz pkt 2 lub 3) należy jeszcze podać dane z dowodu tożsamości lub załączyć kopię samego dowodu (tak najczęściej robię).

Z ciekawostek z życia importera chciałem wspomnieć o dwóch faktach, które się mi przydarzyły.

Autoryzacja w Hasbro

Raz zdarzyło się, że paczkę odprawiano mi bodaj miesiąc. Było w niej sporo zapakowanych figurek G.I. Joe z nowszych serii i – przynajmniej tak mówił mi przez telefon celnik – zostały wysłane do Hasbro z prośba o potwierdzenie, że faktycznie są oryginalne, a nie np. podróby. Przesyłka była z USA, nie Chin, co mnie mocno zdziwiło. Nie wiem czy Hasbro faktycznie się wypowiedziało czy po prostu po przekroczeniu terminu na odpowiedź temat zamknięto, ale finalnie trafiły do mnie. Nie zmienia to faktu, że sprawa trochę dziwna.

Podpierdolka Urząd Celny –> Urząd Skarbowy

Sprawa trochę poważniejsza, ale to fakt. W ubiegłym roku przyszło do mnie zawiadomienie z Urzędu Celnego, że w okresie ostatnich 4 lat zakupiłem sporą ilość przedmiotów z zagranicy. Urząd Skarbowy musiał zatem ustalić, czy po pierwsze miałem za co je kupić (gdybym nie wykazywał żadnego dochodu, byłby problem, no bo skąd kasa na takie zakupy) oraz czy nie są one przedmiotem niezgłoszonej działalności handlowej. Oczywiście nerwów nie było, bowiem posiadając ponad 1500 figurek w kolekcji, pewnie z 500 pojazdów i całą masę innych rzeczy wystarczyło oświadczenie + fotki kolekcji, by temat zamknąć. Nie chcę Was przy tym straszyć, ale bardziej pokazać, że sprowadzanie sporej ilości rzeczy może nieść ze sobą pewne inne urzędowe obowiązki :).

Patrząc na wszystko z perspektywy osi czasu, to jeśli UC zatrzyma paczkę u siebie, po mniej więcej 2-3 dniach roboczych dostajemy zawiadomienie. Mamy 20 dni na dostarczenie wymaganych dokumentów, inaczej odeślą paczkę skąd przyszła. Po dostarczeniu dokumentów już zależy jak bardzo są obłożeni robotą. W okresie świątecznym może to trwać nawet do 2-4 tygodni. Z reguły w ciągu roku to max tydzień.

Ewentualne opłaty uiszczamy na poczcie u listonosza przy odbiorze paczki.

W tym momencie chyba wszystko, co przychodzi mi do głowy jako istotne w temacie. Jeśli masz pytanie – zadaj je w komentarzu. Poniżej esencja w postaci mini FAQ.

FAQ

Paczka z których krajów podlega odprawie celnej

Wszystkich poza członkami Unii Europejskiej (26 państw nie licząc PL).

Kiedy płaci się VAT od paczki

Gdy jej wartość przekracza równowartość 22 EUR.

Kiedy płaci się cło od paczki

Gdy jej wartość przekracza 150 EUR

W jakiej sytuacji płaci się VAT i cło

Gdy wartość paczki przekracza 150 EUR. Jeśli ma mniej, tylko VAT.

Jakie są stawki VAT i cła

VAT = 23%
Cło zależne jest od kraju i przedmiotu. Dla większości krajów nie przekracza 5% (przy zabawkach).

Kiedy Urząd Celny bierze paczkę do sprawdzenia

1. Gdy z deklaracji nadawcy paczki wynika, że jej wartość przekracza 22 EUR
2. Gdy ma spore gabaryty i w środku są przedmioty w znacznej ilości lub nowe sprawiające wrażenie wartościowych

Jakie dokumenty potrzebne są do odprawienia paczki

Jeśli chcemy ją zgłosić jako podarunek, wówczas jedynie oświadczenie oraz dane lub kopia dowodu tożsamości (np. osobistego)
Jeśli chcemy ją zgłosić jako zakup ze sklepu, wówczas oświadczenie i potwierdzenie zakupu ze sklepu lub płatności przez PayPal oraz dane lub kopia dowodu tożsamości (np. osobistego).

Czy Urząd Celny może mi nie wydać paczki

Tak, jeśli nie dostarczymy kompletu dokumentów jak wyżej

Ile mam czasu na złożenie dokumentów

Masz na to 20 dni od otrzymania zawiadomienia od Urzędu Celnego z prośbą o złożenie dokumentów celnych.

Kiedy uiszczam ewentualne opłaty

U listonosza lub na poczcie przy odbiorze paczki

Jeśli nie zgadzam się z podstawą naliczenia, czy można się odwołać

Raczej nie, przepisy są dość jasne w tym zakresie.

Z FAQ to chyba na tyle. Jeśli coś dojdzie pod wpływem komentarzy, będziemy uzupełniać.

Notka o artykule

Wszelkie informacje zawarte w artykule mają charakter jedynie informacyjny i dotyczą sposobów naliczania opłat dla osób fizycznych – nie firm. Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą, część z tych rzeczy może nie być adekwatna. Gdybyś zauważył jakiś błąd, daj znać – poprawimy.

Artykuł do dalszego powielania (najlepiej w postaci linku lub kopiowania z podaniem źródła) na forach, grupach, gdzie może okazać się przydatny :).

Tym artykułem rozpoczynamy cykl artykułów z poradami lub wyjaśnieniami pewnych istotnych kwestii dotyczących zakupów w sieci. Co w kolejnych?

  1. Zakupy na eBayu: od wymogów zakładania konta, przez wyszukiwanie przedmiotów, płatności itp.
  2. PayPal jako środek płatności (powiązany z eBayem): warunki posiadania konta, transferu kasy, programu ochrony kupujących
  3. Pośrednicy na Allegro, czyli rzecz o nowych firmach, od których wcale nie kupujecie przedmiotu, ale usługę jego zakupu, przez co nie obejmują Was przepisy o ochronie konsumentów.

Jeśli chcielibyście poczytać o czymś innym, dajcie znać w komentarzu.

Reklama